Interview met Syed Wajahat Ali

Dit interview deelt het persoonlijke verhaal van een expat die via de kennismigrantenregeling naar Nederland kwam en niet direct werd ondersteund door All About Expats. Mogelijk heeft hij wel gebruik kunnen maken van enkele van onze diensten, zoals het oriëntatiejaar, de relocation service, de 30%-regeling of Employment of Record (EOR). Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vervangt geen persoonlijk advies. Wil je meer weten over onze diensten? Neem dan gerust contact met ons op.

Toen Syed Wajahat naar Nederland verhuisde, was het niet de eerste keer dat hij opnieuw begon in een nieuw land. Wajahat komt oorspronkelijk uit Pakistan en had daarvoor al in het buitenland gewoond. “Ik verhuisde in 2018 voor het eerst naar China voor mijn master,” legt hij uit. Na het afronden van zijn studie vond hij een baan in Beijing en was hij daar gesetteld, totdat COVID alles veranderde. “Mensen begonnen China te verlaten en uiteindelijk besloot ik terug te gaan naar Pakistan.” Na twee jaar vertrok Wajahat van Pakistan naar Nederland.

Na twee jaar in Pakistan te hebben gewerkt, kwam het idee om naar het buitenland te gaan opnieuw terug. Deze keer kwam Nederland in beeld. “Ik hoorde over het oriëntatiejaarvisum. Als je afstudeert aan een van de hoog aangeschreven universiteiten, kun je voor één jaar naar Nederland komen om een baan te zoeken,” zegt hij. “Je komt hier zonder baan, maar als je er één vindt, gaat alles vanaf daar verder.”

Wajahat besloot de kans te grijpen. “In het begin was het best vreemd,” geeft hij toe. “Ik kwam aan in een land waar ik helemaal niemand kende.” Wajahat nam twee koffers van 20 kilo mee. “Ik nam veel kleding mee en vooral Pakistaanse specerijen, omdat ik wist dat ik voor mezelf zou koken. Ook warme kleding, omdat Nederland kouder is dan Pakistan.” De meeste zomerkleding liet hij achter, omdat hij wist dat hij die hier minder nodig zou hebben.

Hoewel hij alleen aankwam, ging alles snel. “Ik vond eigenlijk heel snel een baan, en dat hielp enorm,” zegt Wajahat. Huisvesting was echter een ander verhaal. “Dat was in het begin echt een worsteling. Ik verbleef in hotels, gaf veel geld uit en er waren momenten waarop ik dacht: ‘Misschien moet ik gewoon teruggaan.’ Facebook was heel belangrijk voor mij. Ik werd lid van verschillende expatgroepen en mensen deelden daar hun ervaringen, vooral over huisvesting. Via die groepen kwam ik in contact met mensen die al in Nederland woonden, en zij hebben me enorm geholpen.”

“Ik boekte bijvoorbeeld mijn hotel via Booking.com, maar ik maakte een fout en boekte vanaf de dag na mijn aankomst. Daardoor had ik de eerste nacht nergens om te slapen. Een man in Amsterdam, die ik via Facebook had leren kennen, bood aan dat ik die nacht bij hem kon blijven. Dus sliep ik daar en ging ik de volgende ochtend naar het hotel. Dit soort steun kreeg ik meerdere keren via Facebook. Ik keek ook YouTube-video’s van expats in Nederland, maar het meest waardevolle was praten met mensen die al in het land waren.”

Op dat moment wist Wajahat al dat hij in Eindhoven zou gaan werken, dus hij had daar echt een woning nodig. Toch verbleef hij in Amsterdam en reisde hij elke dag naar Eindhoven voor bezichtigingen, wat duur en vermoeiend was. Achteraf gezien had hij beter in Eindhoven kunnen verblijven, bijvoorbeeld in een Airbnb, om tijd en geld te besparen. Maar hij was nieuw en dacht daar niet aan. Hij bracht ook een week door in Terneuzen, omdat hij dacht dat hij daar makkelijker huisvesting zou vinden. Hij had daar ook een baankans en vond er een woning. Maar het was heel anders dan een stad als Amsterdam. Het was er rustig, vooral geschikt voor oudere mensen, en in veel advertenties stond zelfs dat je rond de 40 jaar moest zijn om op een woning te kunnen reageren.

Na ongeveer twee maanden begon alles op zijn plek te vallen. “Ik vond een gedeeld appartement in Terneuzen, begon met werken en toen kwam alles echt op gang.” Terugkijkend ziet hij een duidelijke les. “Je stapt het proces in, en daarna beginnen dingen als dominostenen op hun plek te vallen.”

Nu, drieënhalf jaar later, is Nederland veel meer geworden dan alleen een plek om te werken. “Er is hier zoveel voor mij veranderd. Ik heb mijn vrouw hier ontmoet, we zijn getrouwd en nu hebben we een baby van zes maanden en wonen we in Den Bosch.” In de toekomst hoopt hij met zijn gezin een plek in Eindhoven te vinden om daar te wonen en werken. Hij vond Eindhoven erg prettig.

Interessant genoeg was Nederland nooit Wajahats eerste plan. “Zoals veel mensen keek ik eerst naar Canada of Australië,” zegt hij. “Dat zijn populairdere bestemmingen voor expats. Nederland was op dat moment niet zo bekend voor mij.”

Toen Canada tijdelijk stopte met immigratierondes, heroverwoog Wajahat zijn opties. “Ik herinnerde me ineens dat iemand me over Nederland had verteld. Ik ging terug naar dat idee, vroeg het visum aan en alles kwam goed. Eerlijk gezegd voelde het als geluk. Alsof het zo geschreven stond.”

Ondanks verhalen over woningtekorten besloot hij het toch te proberen. “Ik zei tegen mezelf: ik ga één maand, kijk hoe het voelt. Als het niet werkt, ga ik terug.” De eerste weken waren zwaar, maar zijn doorzettingsvermogen werd beloond. “Zodra ik een baan en een plek om te wonen had gevonden, veranderde alles.”

Wajahat is van achtergrond industrieel ingenieur en werkt in supply chain en logistiek. “In Pakistan werkte ik in de textielproductie, maar in Europa is er niet veel textielproductie, dus heb ik mijn carrière iets verlegd.”

Zijn eerste baan in Nederland was als procurement analyst. Daarna werkte hij als production planner en nu werkt hij als logistics analyst. “Mijn belangrijkste verantwoordelijkheid is om de supply chain draaiende te houden,” zegt hij. “Zendingen komen Nederland binnen en gaan er weer uit, en als er iets vastloopt, zoals documentatieproblemen of personeelstekort, werk ik met verschillende mensen samen om het op te lossen.”

Vergeleken met zijn eerdere functies op de fabrieksvloer is zijn werk nu meer kantoorgericht. “Eerder stuurde ik mensen en machines aan op de productievloer. Nu is het meer white-collar werk: aan mijn bureau zitten, communiceren, coördineren en processen verbeteren.”

Omdat Wajahat in Pakistan, China en Nederland heeft gewerkt, merkt hij de verschillen in werkcultuur duidelijk op. “In Pakistan en China is er een sterke hiërarchie,” legt hij uit. “Er is een duidelijke machtsafstand. Mensen in hogere functies communiceren minder open met mensen in lagere functies.”

In Nederland voelt die hiërarchie veel platter. “Hier kun je gewoon koffie drinken met iemand op directieniveau,” zegt hij. “Je kunt zonder probleem een e-mail of Teams-bericht sturen. Dat was heel nieuw voor mij.”

Een ander groot verschil is de werk-privébalans. “In Pakistan of China wordt verwacht dat je langer blijft als het werk niet af is. Ik heb tot acht of negen uur ’s avonds gewerkt, en zelfs in het weekend,” zegt hij. “In Nederland kun je om vijf uur echt je laptop dichtklappen. Zelfs als er werk over is, kan dat wachten tot de volgende dag.”

Hoewel Wajahat de Nederlandse werkcultuur waardeert, is aanpassen niet altijd makkelijk. “Nederlanders zijn heel direct,” zegt hij. “In het begin voelde dat ongemakkelijk, maar nu ben ik eraan gewend en ben ik zelf ook directer geworden.” Ook buiten het werk waren er kleine culturele lessen. “Toen ik in een kleinere stad woonde, zoals Terneuzen, woonden daar vooral oudere mensen. Iedereen groette elkaar, dus ik dacht dat dat overal normaal was,” lacht hij. Eén ervaring leerde hem iets anders. “In de sportschool groette ik een groep jonge meiden, en ze keken me heel vreemd aan. Toen besefte ik: sociale regels hangen af van de context. Je observeert, past je aan en leert.”

Wajahat vindt niet per se dat Nederlanders iets van Pakistan hoeven te leren, maar hij merkt wel dat Nederlanders vaak enthousiast zijn over Pakistaans eten. “Mijn collega’s zijn echt fan van het eten. Dat zou ik zeker aanraden.” Andersom kunnen Pakistanen veel leren van de Nederlandse werkcultuur, vooral op het gebied van organisatie en regels. “Bijvoorbeeld verkeersregels: dat is hier anders en veel beter georganiseerd.”

Wajahat had in China al heimwee ervaren. “Mijn ervaring in China heeft me veel geholpen, omdat dat de eerste keer was dat ik mijn familie en geboorteplaats verliet. Tijdens mijn schooltijd ging ik nooit buiten mijn stad studeren en bleef ik nooit doordeweeks ergens anders. Ik ging altijd terug naar huis, dus ik had nooit heimwee,” zegt hij. “In China was ik voor het eerst alleen als student, maar het verschil was dat ik daar kwam om te studeren. Ik was omringd door andere studenten en we werden snel vrienden. In Nederland was ik in het begin alleen, omdat ik kwam om een baan te zoeken en niemand kende.”

Voor zijn verhuizing had Wajahat zorgen. “Ik maakte me zorgen over racisme of anders behandeld worden omdat ik er anders uitzie,” geeft hij toe. “Diezelfde angst had ik toen ik naar China ging.” Gelukkig waren zijn ervaringen in Nederland positief. “Nederlanders zijn heel aardig,” zegt hij. “In mijn eerste week begon een oudere man in een Nederlandse Action-winkel in het Nederlands tegen me te praten. Ik keek naar een kaart en hij vroeg of ik mijn land erop kon vinden. Toen ik zei dat ik geen Nederlands sprak, glimlachte hij en ging hij verder in het Engels. Kleine momenten zoals dat gaven mij het gevoel dat ik welkom was. Ik begrijp goed waarom Nederland zo hoog scoort op de wereldwijde geluksindex.”

“Toen ik voor het eerst in China aankwam, kreeg ik het advies om na school een activiteit te doen om heimwee te voorkomen. Veel mensen speelden cricket, maar ik ging dagelijks naar de sportschool. Dat hielp echt.” Ook hield hij regelmatig contact met zijn familie: “Ik belde om de dag naar huis.” Wajahat benadrukt het belang van sociaal contact. “Als expat moet je nieuwe mensen ontmoeten. Ik ging naar evenementen en ontmoette veel nieuwe mensen. In Nederland gebeurde dat ook, maar minder intensief, omdat ik hier vooral werkte.”

In Nederland hield werk hem bezig en waren de weekenden in het begin rustig. “Ik wist niet wat ik moest doen. Ik bleef veel thuis en keek films.” Langzaam veranderde dat. “Ik heb niet veel hechte vriendschappen opgebouwd met Nederlandse locals, vooral omdat ik introvert ben en tijdens mijn tijd in Nederland niet veel socialiseerde. Wel heb ik goede banden met mijn Nederlandse collega’s, en de sleutel daarvoor was directe communicatie, waar zij vaak de voorkeur aan geven.”

“Ik bewonder hoe beleefd en goedgemanierd Nederlanders zijn in gesprekken, en ook hun directheid. Tegelijkertijd kan die directheid soms wat te bot aanvoelen, wat minder prettig kan zijn.” Wonen in een gedeeld appartement hielp ook, en hij kwam in contact met mensen uit de Pakistaanse en Indiase gemeenschappen. “Zij nodigden me uit voor etentjes en we speelden samen cricket. De laatste zes maanden waren heel anders dan de eerste zes maanden in Nederland.”

Wajahat ontmoette zijn vrouw via familiecontacten binnen de Pakistaanse gemeenschap. “Gearrangeerde huwelijken zijn bij ons nog steeds gebruikelijk,” legt hij uit. Nadat ze aan elkaar waren voorgesteld, praatten ze, spraken ze een paar keer af en trouwden ze binnen zes maanden. “In november vierden we ons tweede jubileum.” Hun religieuze ceremonie en officiële registratie vonden plaats in Nederland. “We registreerden ons bij de gemeente, maar het grote feest was in Pakistan.” Zijn vrouw komt ook uit Pakistan, hoewel haar familie al ongeveer vijftien jaar in Nederland woont. “Zij zijn eigenlijk behoorlijk geïntegreerd.”

Wajahat legt uit dat hij veel officiële zaken al zelf had geregeld, zoals belastingen. Toch is de steun van zijn vrouw belangrijk: “Zij heeft al een rijbewijs en een auto, terwijl ik nog bezig ben met mijn rijbewijs. Als we samen ergens naartoe moeten, rijdt zij.” Ook kan hij op haar rekenen voor hulp met de taal. “Ik ben pas later begonnen met Nederlands leren, dus als we buiten zijn en iemand stelt een vraag, kan zij vaak antwoorden. Dat helpt echt.”

Wajahat legt uit dat een kind krijgen in Nederland zeker anders is dan in Pakistan, maar niet per se moeilijker. In Pakistan is familie vaak nauw betrokken tijdens de zwangerschap en geboorte. In Nederland werkt dat anders: “Maar ik vond het niet moeilijk. Er is hier veel hulp en ondersteuning vanuit de zorg. Alles is geregeld. Er is zelfs kraamzorg: in de eerste week komt er een kraamverzorgende bij je thuis om te helpen.” Volgens Wajahat maken die organisatie en ondersteuning het relatief makkelijk om in Nederland een gezin te stichten. “Als je in Nederland een gezin wilt starten, is dat niet heel moeilijk. Je krijgt veel steun van de overheid.”

Wajahat legt uit dat hij grote aankopen, zoals kleding en medische behandelingen, meestal in Pakistan doet omdat het daar goedkoper is. “Het zijn dezelfde merken, maar goedkoper. Hier koop ik alleen iets als ik echt iets nodig heb.” Voor sportkleding gaat hij soms naar Primark, maar voor duurdere kleding zoals pakken geeft hij de voorkeur aan Pakistan. “Maatwerk is daar veel goedkoper.” Hij vertelt ook dat veel expats medische zorg in Pakistan laten doen, zoals tandartsbehandelingen of bloedonderzoeken, omdat het sneller en goedkoper is. “In Nederland moet je vaak eerst een afspraak maken, en dat kan tijd kosten. In Pakistan kun je veel sneller geholpen worden.”

“Soms voel ik me hier in Nederland niet helemaal thuis, maar als ik in Pakistan ben, voel ik me daar ook niet meer volledig verbonden. Dat is een vreemd gevoel. Sinds ik een kind heb, voelt thuis vooral als ‘bij mijn kind zijn’.” Hij legt uit dat hij tijdens zijn laatste bezoek aan Pakistan merkte dat zijn vrienden en familie waren veranderd. “Mijn jeugdvrienden zijn veranderd, hun levens zijn anders. Ook voel ik niet meer dezelfde verbinding met mijn broers en zussen. Als expat voel je soms dat je nergens helemaal bij hoort.”

Wajahat noemt taal en cultuur als belangrijkste factoren. “Zelfs als je Nederlands leert, spreek je het niet als een native speaker. Dat merk je. Ook culturele dingen, zoals directe communicatie, leer je wel, maar het komt niet vanzelf. Dan voel je je anders.” Toch benadrukt hij dat het belangrijk is om je aan te passen aan de cultuur van het land waar je woont. “Je moet proberen te integreren en leren hoe dingen hier werken.”

Wajahat zegt dat hij het leren van Nederlands lange tijd geen prioriteit gaf, omdat hij altijd in internationale bedrijven werkte waar Engels de voertaal was. Maar nu wil hij zich voorbereiden op naturalisatie en een Nederlands paspoort aanvragen. “Mijn vijf jaar hier zitten er bijna op, en daarna moet ik naturalisatie aanvragen. Als ik bepaalde toetsen niet haal, kan dat problemen opleveren. Dat is mijn motivatie.”

Hij gebruikt apps, YouTube en boeken om zijn woordenschat uit te breiden. Ook zoekt hij naar een cursus. “Er zijn gratis lessen in Den Bosch in het weekend. Misschien ga ik daar binnenkort heen.” Hij legt uit dat het vooral om woordenschat gaat, en dat hij Nederlands vaak via het Engels leert. “Dat helpt, omdat Nederlands veel overeenkomsten heeft met Engels.”

Een aspect van de Nederlandse cultuur dat Wajahat ongewoon vindt, is dat je voor alles met iedereen afspraken moet maken. De behoefte om zelfs informele ontmoetingen te plannen valt hem op. Wanneer hem wordt gevraagd naar een Nederlander die hij interessant of inspirerend vindt, noemt Wajahat meteen Mark Rutte. “Ik vind Mark Rutte erg leuk,” zegt hij, verwijzend naar Ruttes tijd als Nederlandse premier en zijn nieuwe rol bij de NAVO. Volgens Wajahat heeft Rutte “een heel fijne persoonlijkheid als politicus en spreekt hij ook goed.”

Om op de hoogte te blijven van actuele gebeurtenissen in Nederland, vertrouwt Wajahat vooral op social media. “Ik volg vooral een socialmediakanaal genaamd Dutch Breaking News en haal daar de meeste nieuwsverhalen vandaan.” In Den Bosch heeft Wajahat een favoriet lokaal restaurant. “In Den Bosch vind ik een Koreaans restaurant genaamd The Kakel Club erg leuk.” Wat het voor hem bijzonder maakt, is hun “heel originele Korean fried chicken”, waar hij tijdens zijn tijd in China “verslaafd aan” raakte.

Voor bezoekers die Nederland willen verkennen, raadt Wajahat aan om tijd door te brengen in Den Bosch. “De binnenstad van Den Bosch is een heel mooie plek om te bezoeken, met veel cafés en eetgelegenheden.” In het algemeen noemt hij ook een klassieke Nederlandse ervaring: “In Nederland vind ik varen door de grachten van Amsterdam erg leuk.” Een recente ontdekking die Wajahat wil delen, heeft te maken met het leren van de taal. “Ik heb onlangs ontdekt dat de meeste gemeenten gratis Nederlandse lessen aanbieden.” Hij merkt op dat mensen geld kunnen besparen als ze dit goed uitzoeken.

Hoewel Wajahat nog niet heel bekend is met de traditionele Nederlandse keuken, zijn er wel producten die hij lekker vindt. “Ik ben nog niet zo bezig met Nederlands eten, maar ik vind Nederlandse kaas in het algemeen lekker, en ook de melk hier.” Tot slot vertelt Wajahat over Nederlandse feestdagen. “Ik vind Koningsdag erg leuk,” zegt hij, omdat hij het leuk vindt om “naar buiten te gaan en de feestelijke sfeer te ontdekken.”

“Nu ik in Nederland een gezinsleven heb opgebouwd, ben ik niet van plan om terug te gaan of verder te verhuizen. Verhuizen met een gezin kan heel anders zijn dan alleen verhuizen, wat niet zo moeilijk was. Dus ik ben van plan te blijven, tenzij God plannen voor mij heeft die mijn verbeelding te boven gaan.”

Wajahat is duidelijk: “Als je een goede kans hebt, kom dan. Het kan in het begin moeilijk zijn met huisvesting, maar het komt goed. Nederland is een goed land voor expats. Je hoeft de taal niet meteen perfect te spreken om hier te kunnen wonen. Je kunt het in je eigen tempo leren.” Hij benadrukt dat Nederland een open en gastvrije cultuur heeft en dat je als expat weinig problemen zult ervaren in vergelijking met andere landen.

Heb je een verhaal dat je wilt delen over verhuizen naar, werken in of wonen in Nederland?